Als je #selfcare stuk is

december 6, 2020

VERSTOORDE ZELFZORG NA STRESSVOLLE BEVALLING

#Selfcare. De onvermijdelijke hashtag in het land der nieuwe moeders. De hunkering is groot, de vervulling ervan vaak een desillusie. Hoe komt dat toch? Is moeder zijn niet gewoon een synoniem voor altijd moe, niet aan jezelf toekomen en een paar jaar van je leven inleveren om jezelf volledig toe te wijden aan dat kleine, afhankelijke lieverdje wat je op de wereld hebt gezet? Hoort het er niet gewoon bij? Wat heeft dit met de bevalling te maken? Wat als je #selfcare stuk is?

To start with: Het hoort er niet bij.

Het hoort er niet “gewoon bij”. Wanneer je structureel het gevoel hebt jezelf voorbij te lopen kan het goed zijn dat er in je diepere lagen meer aan de hand is. Hoe jij je hebt gevoeld rondom en tijdens je bevalling zijn van grote invloed op je gezondheid nadien. Zowel emotioneel als lichamelijk. Het is zeer waardevol om bij jezelf dit eventuele verband te onderzoeken. Je kunt er namelijk iets mee.

Ja. Het nieuwe moederschap vraagt veel van je.

Natuurlijk is het volslagen normaal dat je moe bent na weer een gebroken nacht. Is het logisch dat je lichaam moet herstellen van een zwangerschap en bevalling (langer dan de standaard kraamperiode!). Schieten de hormonen van links naar rechts en voelt dat bij tijd en wijlen onstabieler dan je zelf zou willen. (Opnieuw) moeder worden vraagt veel van je. Maar het goede nieuws is: hier ben je als moeder op ingericht. De natuur heeft dat prachtig geregeld.

Mother nature knows

Bij iedere zwangerschap maakt de moeder een moederbrein aan. Vanuit je limbische (emotionele) systeem, draait dit intuïtieve programma zich af. Zo weet het hoe het een kindje moet laten groeien in de buik (heb je daar ooit over na moeten denken?), geeft het de moeder via haar lichaam signalen wat zij en haar baby nodig hebben. Dit kan zich uiten in bepaalde behoeftes (denk aan bepaalde bewegingen tijdens de bevalling), maar ook duidelijke grenzen (= bescherming) tijdens de zwangerschap, bevalling en daarna. Idealiter volgt een moeder altijd deze signalen. Met name tijdens de bevalling, wanneer een moeder volledig functioneert vanuit dit brein, is het ongelofelijk essentieel dat dit programma kan afdraaien. Dit leidt er namelijk toe dat alle natuurlijke processen die ook na de bevalling nodig zijn hun werk kunnen doen. Denk aan borstvoeding, de hechting met je kind en de interne benodigdheden om te herstellen van je bevalling.

Activering werkbrein = verstoring moederbrein

Wat er vaak gebeurt, is dat de moeder de bevalling als stressvol ervaart door externe prikkels. In feite zorgt alle informatie die de moeder binnenkrijgt voor activering van haar werkbrein, wat een disconnectie veroorzaakt met het emotionele (moeder)brein. Oftewel: het natuurlijke proces kan niet meer ongestoord afdraaien. Deze informatie kan gesproken woorden bevatten (een zorgverlener die je vertelt wat je wel en niet moet doen, medische uitleg, het aantal cm ontsluiting), maar ook non-verbaal zoals een klok, TL-verlichting, of een witte jas. Dit verklaart waarom een moeder uiterst kwetsbaar is voor het oplopen van een geboortetrauma tijdens de bevalling als zij niet voorbereid is op en/of niet in staat is de natuurlijke processen te laten ontvouwen. Wanneer een moeder klachten ervaart en dit linkt aan een stressvolle bevalling (of de periode daar omheen), is er sprake van een geboortetrauma. Dit heeft diepe impact op het leven van deze vrouwen en hun omgeving, denk aan energieproblemen, moeite met de hechting met hun kind, problemen in hun relatie en sociale contacten, en fysieke en emotionele pijn. Toch trekt een groot deel ervan niet aan de bel.

Ongeveer de helft van de vrouwen ervaart de bevalling als traumatisch. Toch trekken ze lang niet allemaal aan de bel. Hoe kan dat?

Brun Kuipers (MScRN) doet momenteel vanuit haar praktijk De Geboortespecialist onderzoek naar net bevallen moeders, om te begrijpen waarom ze zich niet melden na een traumatische bevalling. Een van de belangrijke resultaten is dat moeders zich niet uiten over hun ervaren gezondheid en de klachten na de bevalling, terwijl deze groep wel hoog scoort op een geboortetrauma vragenlijst. Daarnaast is bekend uit deze steekproef van ongeveer 125 vrouwen dat bijna alle vrouwen zich slechter voelen dan voordat ze moeder werden. Nadat het artikel in 2021 gepubliceerd wordt op de site van De Geboortespecialist, zal een bruikbare voorlichting volgen, zodat moeders eerder hun klachten herkennen en bespreken. Het doel is dat ze snel kunnen worden behandeld met een effectieve hersteltherapie en geen PTSS ontwikkelen.

Geboortetrauma schaadt zelfzorgstructuur

Op het moment dat het zo belangrijk was dat jij je gevoel kon volgen, onstond er een blokkade. Het kon niet, het mocht niet. Hier ervaar je in de kern: “Wat ik voel doet er niet toe. Mijn lichaam/mijn intuïtie is niet te vertrouwen. Wat ik wil is niet belangrijk.

Waar een natuurlijke bevalling (een bevalling waarbij moeder haar natuurlijk processen kan volgen) ervoor zorgt dat een moeder wordt gesterkt in het volgen van haar lichaam, leert het oplopen van een geboortetrauma je als het ware af je gevoel te volgen. Op het moment dat het zo belangrijk was dat jij je gevoel kon volgen, ontstond er een blokkade. Het kon niet, het mocht niet. Hier ervaar je in de kern: wat ik voel en wil doet er niet toe. Mijn lichaam/mijn intuïtie is niet te vertrouwen. Ik ben afhankelijk van anderen als het aankomt op #selfcare en zorg voor mijn baby. Dit is niet iets wat je jezelf bewust vertelt. Dit is iets wat zich op celniveau als een herinnering in jouw lichaam nestelt. Je zelfzorgstructuur is beschadigd. Oftewel: je #selfcare is stuk.

Kun je je nu voorstellen wat dit met je doet als je na zo’n bevalling het verdere moederschap instapt? Als je selfcare stuk is? Wat dat met je doet als je je gevoel wilt volgen als je baby huilt? Wat dit met je doet als je eigenlijk zorg nodig hebt voor jezelf? Tijd voor jezelf wilt, of een helpende hand? Zou dat makkelijk gaan? Nee. Vanuit deze beschadiging is het ontzettend moeilijk, al dan niet onmogelijk, om goed voor jezelf te zorgen.

Hoog tijd om jezelf weer belangrijk te maken

Dit klinkt logisch. Maar anderzijds misschien ook als onmogelijk of komt het niet eens binnen als je zelf kampt met een geboortetrauma. Toch is bewustwording de eerste stap. Het klopt dat je je zo voelt. Het klopt dat je je onmachtig, uitgeput en misschien wel waardeloos voelt.

En je kunt er iets mee. Simone Scherpenzeel maakt deel uit van het geboortetrauma team van de geboortespecialist (www.degeboortespecialist.nl) en helpt met haar praktijk PSY.MOON vrouwen weer in verbinding met zichzelf, o.a. door het helpen herstellen van een geboortetrauma. Het geboorteverhaal krijgt de ruimte, evenals de wens hoe je het had gewild. Jouw verhaal en wens doet ertoe. De focus ligt op herstel van je diepere emotionele lagen, zodat je weer in verbinding met jezelf kunt leven. Je herinnering wordt niet afgevlakt of gewist, maar krijgt een integrale plek in jouw emotionele leven. Op deze manier kun jij weer de moeder en vrouw zijn die je graag wilt. De vrouw die voor zichzelf en haar kinderen zorgt EN energie heeft. De vrouw die weer haar passies oppakt en haar lichaam weer geeft wat het nodig heeft. Van overleven naar leven.

Heb jij het gevoel dat dit over jou gaat? Wil jij weten wat je kan helpen? Kom in contact, of volg Simone op Instagram @psy.moon_holisticpsychologist. Haar focus is om alle moeders weer in contact met zichzelf te brengen. Juist omdat die eerste stap zo lastig kan zijn, is zij laagdrempelig bereikbaar.

De informatie in dit artikel is grotendeels gebaseerd op de wetenschappelijke bevindingen beschreven in het boek ‘ZO BEVAL IK. Het moederlichaam spreekt’ Brun Kuipers, 2018.